Σοφία Ζαχαράκη: «Ας κρατήσουμε ζωντανή τη φλόγα του Μεσολογγίου, όχι μόνο ως μνήμη αλλά ως οδηγό» (photos)

Τα εγκαίνια της έκθεσης «Στο ένδοξο αλωνάκι. Μεσολόγγι 1826, Έξοδος» πραγματοποιήθηκαν χθες (20/3) στο Κέντρο Πολιτισμού, Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, παρουσία του Προέδρου της Δημοκρατίας Κωνσταντίνου Τασούλα. Η Υπουργός Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού Σοφία Ζαχαράκη τόνισε στην ομιλία της:

«Με ιδιαίτερη συγκίνηση και βαθύ αίσθημα ευθύνης στεκόμαστε σήμερα ενώπιον της ιστορικής μνήμης του Μεσολογγίου, για να τιμήσουμε μια από τις κορυφαίες στιγμές του αγώνα για την Ανεξαρτησία.

Η επέτειος της Εξόδου δεν αποτελεί απλώς μια αναφορά στο παρελθόν· αποτελεί ζωντανό πυλώνα της συλλογικής μας ταυτότητας, μια διαρκή υπενθύμιση αξιών και του αγώνα που χρειάστηκαν για να θεμελιωθεί η δική μας ελευθερία.

Το Μεσολόγγι δεν είναι μόνο ένας τόπος. Είναι σύμβολο. Είναι το σημείο όπου η ανθρώπινη αξιοπρέπεια ύψωσε το ανάστημά της , όπου η έννοια της ελευθερίας απέκτησε υπαρξιακή διάσταση.

Οι ελεύθεροι πολιορκημένοι Μεσολογγίτες του Διονυσίου Σολωμού, άνδρες, γυναίκες και παιδιά, δεν επέλεξαν απλώς να αντισταθούν· επέλεξαν να υπερβούν τα όρια της ανθρώπινης αντοχής, να μετατρέψουν την απόγνωση σε πράξη ηρωισμού και αυτοθυσίας.

Η Έξοδος του Μεσολογγίου, το 1826, αποτελεί κορυφαία στιγμή όχι μόνο της Ελληνικής Επανάστασης, αλλά και της παγκόσμιας ιστορίας των αγώνων για ελευθερία. Ενέπνευσε λαούς, κινητοποίησε τη διεθνή κοινή γνώμη, ενίσχυσε το φιλελληνικό ρεύμα και ανέδειξε την ελληνική υπόθεση ως υπόθεση δικαιοσύνης και ανθρωπιάς.

Η θυσία των Μεσολογγιτών - αυτή η «ένδοξη τραγωδία», όπως την χαρακτήρισε ο Βρετανός φιλέλληνας Τόμας Γκόρντον, ο οποίος συμμετείχε και ο ίδιος στην Ελληνική Επανάσταση - προώθησε την υπόθεση της ελληνικής ανεξαρτησίας όσο καμία νίκη του Αγώνα, αλλάζοντας τη ροή της Ιστορίας και αφυπνίζοντας την Ευρώπη, τον κόσμο.

Το Μεσολόγγι έφτιαξε το δικό του αλωνάκι στο μεγάλο υπεραιώνιο θυσιάστηριο πλάι στη Χϊο, τη Νάουσα, στο θάνατο του Μάρκου Μπότσαρη -κοντά στο τόπο της δικής μου καταγωγής-, στη καταστροφή της Κάσου και των Ψαρών, είναι οι ήττες που χαλύβδωσαν τη νίκη, το 1821 δεν χτίστηκε από θριάμβους αλλά και από μεγάλες καταστροφές, από τα κόκκαλα βγαλμένη όπως τόσο σοφά αποτύπωσε ο Διονύσιος Σολωμός.

Σήμερα, σχεδόν δύο αιώνες μετά, οφείλουμε να αναστοχαστούμε το βαθύτερο νόημα αυτής της θυσίας. Σε μια εποχή γεμάτη προκλήσεις, γεωπολιτικές εντάσεις και κοινωνικές μεταβολές, οι αξίες που ανέδειξε το Μεσολόγγι – η ελευθερία, η αλληλεγγύη, η ενότητα και η πίστη σε έναν ανώτερο σκοπό – παραμένουν περισσότερο επίκαιρες από ποτέ. Δεν είναι απλώς ιστορικά διδάγματα· είναι κατευθυντήριες αρχές για το παρόν και το μέλλον μας.

Η Πολιτεία έχει χρέος να διαφυλάξει αυτή τη μνήμη και να τη μεταδώσει στις επόμενες γενιές όχι ως τυπική αναφορά, αλλά ως ζωντανή εμπειρία και πηγή έμπνευσης. Μέσα από την εκπαίδευση, τον πολιτισμό και τη δημόσια ιστορία, το Μεσολόγγι πρέπει να συνεχίσει να μιλά στις συνειδήσεις μας, να μας καλεί σε εγρήγορση και υπευθυνότητα.

Η μεγάλη έκθεση που διοργανώνουν τα Γενικά Αρχεία του Κράτους με την Εθνική Βιβλιοθήκη της Ελλάδος, εδώ στο Κέντρο Πολιτισμού Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος, μας δίνει τη δυνατότητα να γνωρίσουμε αυτή τη σελίδα της Ιστορίας μέσα από σπάνια τεκμήρια – πολλά από τα οποία παρουσιάζονται για πρώτη φορά.

Η έκθεση αυτή δεν φέρνει στο φως μόνο τα γεγονότα, αλλά και τη δύναμη, τη γενναιότητα και την ομοψυχία αυτών των ανθρώπων.

Μέσα από αυτά τα τεκμήρια, η ιστορία δεν παρουσιάζεται απλώς· ζωντανεύει και γίνεται εμπειρία.

Τιμώντας εδώ, σήμερα με αυτή τη λαμπρή έκθεση, τους ήρωες του Μεσολογγίου, ανανεώνουμε τη δέσμευσή μας απέναντι στις αξίες που εκείνοι υπερασπίστηκαν με τη ζωή τους.

Ας κρατήσουμε ζωντανή τη φλόγα του Μεσολογγίου. Όχι μόνο ως μνήμη, αλλά ως οδηγό. Γιατί η ιστορία δεν είναι μόνο αυτό που συνέβη· είναι και αυτό που επιλέγουμε να γίνουμε.

Η έκθεση αυτή συμβάλλει ουσιαστικά στην κατανόηση των γεγονότων, αλλά και στην ανάδειξη των αξιών που τα συνοδεύουν.

Ως Υπουργείο Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού παράλληλα προωθούμε στα σχολεία εκπαιδευτικές δράσεις και πρωτοβουλίες, ώστε οι μαθητές και οι μαθήτριές μας να αδράξουν από τη συγκλονιστική πτυχή της Εξόδου του Μεσολογγίου, το «νήμα» ολόκληρου του αγώνα για την Ανεξαρτησία. Είναι ανάγκη να αναβαπτιστεί η ιστορική, η εθνική μας συνείδηση.

Κλείνοντας θα ήθελα να ευχαριστήσω θερμά τον Πρόεδρο της Εθνικής Βιβλιοθήκης της Ελλάδας κύριο Σταύρο Ζουμπουλάκη, τον Πρόεδρο των Γενικών Αρχείων του Κράτους κύριο Δημήτρη Σωτηρόπουλο, τις δυο ομάδες της Εθνικής Βιβλιοθήκης και των ΓΑΚ που εργάστηκαν για την υλοποίηση και όσους φορείς παρείχαν υλικό και στήριξη στην έκθεση. Ιδιαίτερα θέλω να ευχαριστήσω για την ευγενική χορηγία την «Καρτερία ΑΜΚΕ» του κυρίου Γεωργίου Στασινόπουλου. Ευχαριστώ πολύ».